Γνωσιακή Αναλυτική Ψυχοθεραπεία

Η Γνωσιακή – Αναλυτική Ψυχοθεραπεία ( Cognitive –Analytic Therapy- CAT) είναι ένα συνθετικό μοντέλο θεραπείας που χρησιμοποίει στοιχεία από διάφορα θεραπευτικά μοντέλα και αναπτύχθηκε ως μια ολοκλήρωση γνωσιακών, ψυχαναλυτικών και Vygotskian ιδεών.

Σε γενικές γραμμές είναι μοντέλο βραχεία θεραπείας, που σημαίνει πως η θεραπεία κυμαίνεται από 4 έως 24 συνεδρίες. Φυσικά, ο αριθμός των συνεδριών είναι υπό διαπραγμάτευση ανάλογα με τις ανάγκες του θεραπευόμενου.

Λειτουργεί αποτελεσματικά σε ατομικό επίπεδο, αλλά και σε ζευγάρια. Ενισχύεται η ικανότητα του θεραπευόμενου για αυτοπαρατήρηση (να παρατηρεί και να σκέπτεται για τον εαυτό του, τις απόψεις, τη σκέψη, τα συναισθήματα και τελικά την συμπεριφορά του). Επιπλέον,  ερευνά και επεξεργάζεται ασυνείδητους παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργικότητα του ατόμου. Ως μοντέλο δίνει πολύ μεγάλη σημασία στη συνεργάσιμη θεραπευτική σχέση μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου. Ο Θεραπευόμενος μαθαίνει να αναγνωρίζει τους ρόλους που παίρνει στην καθημερινή του ζωή σε σχέση με τον ίδιο του τον εαυτό, με τους γύρω του, αλλά και ποιους ρόλους παίρνουν οι άλλοι απέναντι σε αυτόν. Δουλεύει στο ΕΔΩ & ΤΩΡΑ, στο σήμερα. Γίνεται μια προσπάθεια να αποτυπωθούν σε διαγραμματικούς σχηματισμούς (διάγραμμα) οι δυσκολίες του θεραπευόμενου. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται τρία υποδείγματα.

Για παράδειγμα:

Διλήμματα

Όταν συνηθίζουμε να λειτουργούμε μεταξύ δύο επιλογών αντιφατικών μεταξύ τους, επειδή νομίζουμε ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή, άλλος δρόμος και με τον τρόπο αυτό τελικά περιορίζουμε τον εαυτό μας.
Π.χ  Ή συνδέομαι με κάποιον και μπορεί να πληγωθώ, ή δεν συνδέομαι και διατηρώ τον έλεγχο, αλλά μένω μόνος.

Παγίδες

Οι παγίδες είναι κάτι που δεν μπορούμε να αποφύγουμε. Ορισμένα είδη σκέψης και δράσεις καταλήγουν σ’ ένα «φαύλο κύκλο».

Π.χ μην έχοντας εμπιστοσύνη στον εαυτό μας και έχοντας άγχος μην ενοχλήσουμε τους άλλους, ανησυχούμε ότι οι άλλοι θα μας περάσουν για ανιαρούς ή ανόητους και έτσι αποφεύγουμε να τους κοιτάξουμε και να ανταποκριθούμε σε φιλικά ανοίγματα. Οι άλλοι τότε μας θεωρούν ψυχρούς, εμείς απομονωνόμαστε περισσότερο, με αποτέλεσμα να πεισθούμε ότι είμαστε ανιαροί και ανόητοι και έτσι η αυτοπεποίθησή μας πέφτει ακόμα περισσότερο.

Εμπλοκές

Όταν οι ίδιοι χωρίς να το θέλουμε και χωρίς να το καταλαβαίνουμε συμπεριφερόμαστε με τέτοιο τρόπο που δυσκολεύουμε ή εμποδίζουμε τη ζωή μας.

Π.χ Από κάτι μέσα μου πρέπει να σαμποτάρω τα καλά πράγματα σαν να μη τα δικαιούμαι.